Five Year Plans in Telugu – Important Points – పంచవర్ష ప్రణాళికలు – ముఖ్యాంశాలు

Indian Economy in Telugu for APPSC and TSPSC Group 1 Group 2 Group 2, Panchavarsha Pranalikalu Telugu PDF, Five Year Plans in India in Telugu PDF, పంచవర్ష ప్రణాళికలు

Five Year Plans in Telugu – Important Points – పంచవర్ష ప్రణాళికలు – ముఖ్యాంశాలు

We are providing important points of five year plans in India in Telugu. It will be very helpful for candidates preparing for UPSc Civil Services, APPSC and TSPSC Group -1, Group -2 and Group -3 exams, SSC and IBPS Exams.

పంచవర్ష ప్రణాళికలలోని ముఖ్యాంశాలను తెలుగులో మీకు అందిస్తున్నాము.

Five Year Plans in Telugu, పంచవర్ష ప్రణాళికలు

మొదటి పంచవర్ష ప్రణాళిక

  • ప్రణాళిక అమలు కాలం- 1950-56
  • నమూనా- హరాడ్ డోమర్ నమూనా
  • ప్రణాళిక లక్ష్యం- వ్యవసాయరంగం అభివృద్ధి, ఆర్థిక వ్యవస్థ పునర్నిర్మాణం
  • ప్రణాళిక సంఘం అధ్యక్షుడు- జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ
  • ప్రణాళిక సంఘం ఉపాధ్యక్షుడు – జీఎల్ నందా
  • వృద్ధిరేటు లక్ష్యం- 2.1 శాతం
  • సాధించిన వృద్ధిరేటు- 3. 6శాతం
  • ప్రణాళిక వ్యయంలో ప్రభుత్వరంగం వాటా- 53.5 శాతం
  • ప్రైవేటురంగం వాటా- 46.5 శాతం
  • ప్రభుత్వరంగ పెట్టుబడి- రూ. 1960 కోట్లు
  • స్థాపించిన సంస్థలు- హిందుస్థాన్ మెషిన్‌టూల్స్, ఇండియన్ టెలిఫోన్ ఇండస్ట్రీ, చిత్తరంజన్ రైలు ఇంజిన్ ఫ్యాక్టరీ, హిందుస్థాన్ షిప్ బిల్డర్స్, నాగార్జునసాగర్, భాక్రానంగల్, హిరాకుడ్ బహుళార్థసాధక ప్రాజెక్టులు.
  • ప్రారంభించిన పథకాలు- సమాజాభివృద్ధి కార్యక్రమం (సీడీపీ)-1952, సమాజ విస్తరణ అభివృద్ధి కార్యక్రమం-1953

రెండో పంచవర్ష ప్రణాళిక

  • ప్రణాళిక కాలం- 1956-61
  • నమూనా- పీసీ మహలనోబిస్ నమూనా
  • ప్రణాళిక లక్ష్యం- ప్రభుత్వరంగ భారీ పరిశ్రమలకు ప్రాధాన్యం
  • ప్రణాళికసంఘం అధ్యక్షుడు- జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ
  • ఉపాధ్యక్షుడు వీటీ కృష్ణమాచారి
  • వృద్ధిరేటు లక్ష్యం – 4.5శాతం
  • సాధించిన వృద్ధిరేటు- 4.1 శాతం
  • ప్రణాళిక వ్యయంలో ప్రభుత్వరంగం వాటా- 60.3 శాతం
  • ప్రైవేటు రంగం వాటా- 39.7 శాతం
  • ప్రభుత్వరంగ పెట్టుబడి- రూ. 4,600 కోట్లు
  • స్థాపించిన సంస్థలు- రూర్కెలా ఇనుము- ఉక్కు పరిశ్రమ (జర్మనీ సహకారం), దుర్గాపూర్ ఇనుము-ఉక్కు కర్మాగారం (బ్రిటన్ సహకారం), భిలాయ్ ఇనుము- ఉక్కు కర్మాగారం (రష్యా సహకారం)
  • ఈ ప్రణాళికను ధైర్యవంతుల ప్రణాళిక అని కూడా అంటారు.

మూడో పంచవర్ష ప్రణాళిక

  • ప్రణాళిక కాలం – 1961-66
  • నమూనా – పీసీ మహలనోబిస్ 2 రంగాల నమూనా
  • ప్రణాళిక లక్ష్యం – వ్యవసాయ, పారిశ్రామిక రంగాల్లో స్వావలంబన, స్వయం సమృద్ధి సాధించడం
  • ప్రణాళికా సంఘం అధ్యక్షులు – జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ, లాల్‌బహదూర్ శాస్త్రి
  • ఉపాధ్యక్షుడు – జీఎల్ నందా
  • వృద్ధిరేటు లక్ష్యం – 5.6 శాతం
  • సాధించిన వృద్ధిరేటు – 2.8 శాతం
  • ప్రణాళికా వ్యయంలో ప్రభుత్వరంగం వాటా – 64.7 శాతం
  • ప్రణాళికా వ్యయంలో ప్రైవేటురంగం వాటా – 35.3 శాతం
  • ప్రభుత్వరంగ పెట్టుబడి – రూ.8,580 కోట్లు
  • ఈ ప్రణాళిక కాలంలో రష్యా సహకారంతో బొకారో ఇనుము-ఉక్కు కర్మాగారాన్ని స్థాపించారు.
  • 1964లో భారత పారిశ్రామిక అభివృద్ధి బ్యాంకు (IDBI), 1965లో భారత ఆహార సంస్థ (FCI)లను స్థాపించారు.
  • హరితవిప్లవం ఈ ప్రణాళిక కాలంలోనే ప్రారంభమైంది.
  •  ఈ ప్రణాళికను దీర్ఘదర్శి ప్రణాళిక అంటారు.

నాలుగో పంచవర్ష ప్రణాళిక

  • ప్రణాళిక కాలం – 1969-1974
  • నమూనా – శ్రీ మన్నే, రుద్ర నమూనా. ఇది అమెరికా ఆర్థికవేత్త లియాంటిఫ్ నమూనా (ఇన్‌పుట్-అవుట్‌పుట్ మోడల్)ను పోలి ఉంటుంది.
  • ప్రణాళిక లక్ష్యం – స్థిరత్వంతో కూడిన వృద్ధిరేటు, స్వావలంబన సాధన
  • ప్రణాళికా సంఘం అధ్యక్షురాలు – శ్రీమతి ఇందిరా గాంధీ
  • ఉపాధ్యక్షుడు – డీఆర్ గాడ్గిల్
  • వృద్ధిరేటు లక్ష్యం – 5.7 శాతం
  • సాధించిన వృద్ధిరేటు – 3.3 శాతం
  • ప్రణాళికా వ్యయంలో ప్రభుత్వరంగం వాటా – 63.9 శాతం
  • ప్రణాళికా వ్యయంలో ప్రైవేటురంగం వాటా – 36.1 శాతం
  • ప్రభుత్వరంగ పెట్టుబడి – రూ.15,900 కోట్లు
  • ఈ ప్రణాళిక కాలంలో రష్యా సహకారంతో విశాఖపట్నం, కర్ణాటకలోని విజయనగర్, తమిళనాడులోని సేలంలో 3 మినీ స్టీల్ కర్మాగారాలను స్థాపించారు.
  • ఈ ప్రణాళిక కాలంలోనే (1971లో) ప్రధాని ఇందిరాగాంధీ గరీబీ హటావో నినాదం ప్రారంభించారు.
  • శ్వేత విప్లవం (1970), ఉపాధి హామీ పథకం (1972-మహారాష్ట్ర), కరువు పీడిత ప్రాంతాల పథకం (1973) ఈ ప్రణాళిక కాలంలోనే ప్రారంభమయ్యాయి.
  • చిన్నకారు రైతుల అభివృద్ధి ఏజెన్సీ, ఉపాంత రైతుల వ్యవసాయ కూలీల ఏజెన్సీలను కూడా ఈ ప్రణాళిక కాలంలోనే ఏర్పాటు చేశారు.

ఐదో పంచవర్ష ప్రణాళిక

  • ప్రణాళిక కాలం- 1974-1979
  • నమూనా- జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ, టీఎన్ కృష్ణన్ నమూనా
  • ప్రణాళిక లక్ష్యం- పేదరిక నిర్మూలన, స్వావలంబన సాధన
  • ప్రణాళికా సంఘం అధ్యక్షురాలు- ఇందిరాగాంధీ
  • ఉపాధ్యక్షుడు- పీఎన్ హక్సల్
  • వృద్ధిరేటు లక్ష్యం- 4.4 శాతం
  • సాధించిన వృద్ధిరేటు- 4.8 శాతం
  • ప్రణాళికా వ్యయంలో ప్రభుత్వరంగం వాటా- 69.7 శాతం
  • ప్రణాళికా వ్యయంలో ప్రైవేటురంగం వాటా- 30.3 శాతం
  • ప్రభుత్వరంగ పెట్టుబడి- రూ. 39,430 కోట్లు
  • ఈ ప్రణాళిక కాలంలో 1975లో ప్రాంతీయ గ్రామీణ బ్యాంకులు, 1976లో మొదటి జాతీయ జనాభా విధానాలను ప్రారంభించారు.
  • ఈ ప్రణాళిక కాలంలో అమలైన పథకాలు:
    1974లో- జాతీయ కనీస అవసరాల పథకం
    1975లో- 20 సూత్రాల కార్యక్రమం
    1977లో- పనికి ఆహార పథకం (నిజ వేతన పథకం)
    1977లో- అంత్యోదయ (రాజస్థాన్ రాష్ట్రంలో ప్రారంభమైంది)
    1978-79లో- సమీకృత గ్రామీణాభివృద్ధి పథకం
  • ఒకటో ప్రణాళిక నుంచి ఐదో ప్రణాళిక వరకు సగటు వృద్ధిరేటు 3.5 శాతంగా ఉంది.

ఆరో పంచవర్ష ప్రణాళిక

  • ప్రణాళిక కాలం- 1980-1985
  • నమూనా- జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ, హారడ్
  • ప్రణాళిక లక్ష్యం- పేదరిక నిర్మూలన, స్వావలంబన సాధన
  • ప్రణాళికా సంఘం అధ్యక్షులు- ఇందిరాగాంధీ, రాజీవ్‌గాంధీ
  • ఉపాధ్యక్షుడు- ఎన్‌డీ. తివారీ
  • వృద్ధిరేటు లక్ష్యం- 5.2 శాతం
  • సాధించిన వృద్ధిరేటు- 5.7 శాతం
  • ప్రణాళికా వ్యయంలో ప్రభుత్వరంగం వాటా- 61.7 శాతం
  • ప్రణాళికా వ్యయంలో ప్రైవేట్‌రంగం వాటా- 38.3 శాతం
  • ప్రభుత్వరంగ పెట్టుబడి- రూ. 1,09,290 కోట్లు
  • ఈ ప్రణాళిక కాలంలో బ్లూ రెవల్యూషన్ (నీలి విప్లవం) 1980లో ప్రారంభించబడింది.
  • ఈ ప్రణాళిక కాలంలో ప్రారంభించిన ప్రభుత్వ పథకాలు
    -1980లో- జాతీయ గ్రామీణ ఉపాథి పథకం (ఎన్‌ఆర్‌ఈపీ)
    -1982లో- గ్రామీణ ప్రాంతాల స్త్రీ, శిశు అభివృద్ధి పథకం
    -1983లో- గ్రామీణ భూమి లేని వారి ఉపాధి హామీ పథకం
    -1985లో- ఇందిరా ఆవాస్ యోజన

ఏడో పంచవర్ష ప్రణాళిక

  • ప్రణాళిక కాలం- 1985-1990
  • నమూనా- జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ, మహలనోబిస్
  • ప్రణాళిక లక్ష్యం- ఆహారం, పని, ఉత్పాదకత
  • ప్రణాళికా సంఘం అధ్యక్షులు- రాజీవ్‌గాంధీ, వీపీ సింగ్
  • ఉపాధ్యక్షుడు- మన్మోహన్‌సింగ్
  • వృద్ధిరేటు లక్ష్యం- 5 శాతం
  • సాధించిన వృద్ధిరేటు- 6 శాతం
  • ప్రణాళిక వ్యయంలో ప్రభుత్వరంగం వాటా- 51.7 శాతం
  • ప్రైవేట్‌రంగం వాటా- 48.3 శాతం
  • ప్రభుత్వరంగ పెట్టుబడి- రూ. 2,18,730 కోట్లు
  • ఈ ప్రణాళిక కాలంలో 1986లో CAPART, 1988లో నేషనల్ హౌసింగ్ బ్యాంక్ స్థాపించారు.
  • ఈ ప్రణాళిక కాలంలో ప్రారంభించిన ప్రభుత్వ పథకాలు
    -1986లో- పట్టణ పేదలకు స్వయం ఉపాధి పథకం
    -1988లో- మిలియన్ బావుల పథకం
    -1989లో- జవహర్ రోజ్‌గార్ యోజన
    -1989లో- నెహ్రూ రోజ్‌గార్ యోజన

ఎనిమిదో పంచవర్ష ప్రణాళిక

  •  ప్రణాళిక కాలం – 1992-1997
  • నమూనా – రావు, మన్మోహన్
  • ప్రణాళిక లక్ష్యం – పేదరికం, నిరుద్యోగం, నిరక్షరాస్యత నిర్మూలన
  • ప్రణాళికా సంఘం అధ్యక్షులు – పీవీ నరసింహారావు, హెచ్‌డీ దేవెగౌడ
  • ఉపాధ్యక్షుడు – ప్రణబ్ ముఖర్జీ
  • వృద్ధిరేటు లక్ష్యం – 5.6 శాతం
  • సాధించిన వృద్ధిరేటు – 6.8 శాతం
  • ప్రణాళికా వ్యయంలో ప్రభుత్వరంగం వాటా – 49.8 శాతం
  • ప్రణాళికా వ్యయంలో ప్రైవేట్‌రంగం వాటా – 50.2 శాతం
  • ప్రభుత్వరంగ పెట్టుబడి – రూ. 4,85,460 కోట్లు
  • ఈ ప్రణాళిక కాలంలో అమలైన ప్రభుత్వ పథకాలు
    1993లో- ప్రధానమంత్రి రోజ్‌గార్ యోజన (పీఎంఆర్‌వై)
    1993లో- ఉపాధి హామీ పథకం (ఈఏఎస్)
    1993లో- మహిళా సమృద్ధి యోజన (ఎంఎస్‌వై)
    1993లో- ఎంపీ పార్లమెంట్ నియోజకవర్గ అభివృద్ధి పథకం (ఎంపీఎల్‌ఏడీఎస్)
  • ఈ ప్రణాళిక కాలంలో భాగంగా 1993లో జిల్లా గ్రామీణాభివృద్ధి పథకం (డీఆర్‌డీఏ) స్థాపించబడింది.

తొమ్మిదో పంచవర్ష ప్రణాళిక

  • ప్రణాళిక కాలం – 1997-2002
  • నమూనా – నవ్య గాంధీ లేదా PURA
  • ప్రణాళిక లక్ష్యం – అభివృద్ధి, సమానత్వం, సాంఘిక న్యాయం
  • ప్రణాళికా సంఘం అధ్యక్షులు – ఐకే గుజ్రాల్, ఏబీ వాజ్‌పేయి
  • ఉపాధ్యక్షుడు – మధు దండావతే
  • వృద్ధిరేటు లక్ష్యం – 6.5 శాతం
  • సాధించిన వృద్ధిరేటు – 5.4 శాతం
  • ప్రణాళికా వ్యయంలో ప్రభుత్వరంగం వాటా – 37.3 శాతం
  • ప్రణాళికా వ్యయంలో ప్రైవేట్‌రంగం వాటా – 62.7 శాతం
  • ప్రభుత్వరంగ పెట్టుబడి – రూ. 9,41,041 కోట్లు
  •  ప్రణాళిక కాలంలో అమలైన ప్రభుత్వ పథకాలు
    -1997లో- స్వర్ణజయంతి షహరీ రోజ్‌గార్ యోజన (ఎస్‌జేఎస్‌వై)
    -1999లో- స్వర్ణ జయంతి గ్రామ్ స్వరాజ్‌గార్ యోజన (ఎస్‌జీఎస్‌వై)
    -1999లో- జవహర్ గ్రామ సమృద్ధి యోజన (జేజీఎస్‌వై)
    -2000లో- జనశ్రీ బీమా యోజన
    -2000లో- ప్రధానమంత్రి గ్రామోదయ యోజన
    -2000లో- ప్రధానమంత్రి అన్న యోజన (పీఎంఏవై)

పదో పంచవర్ష ప్రణాళిక

  • ప్రణాళిక కాలం- 2002-07
  • నమూనా – శ్రీమతి బ్రిట్‌లాండ్
  • ప్రణాళిక లక్ష్యం – అభివృద్ధి, సమానత్వం, సుస్థిరత
  • ప్రణాళిక సంఘం ఉపాధ్యక్షుడు – కేసీ పంత్
  • ప్రధానమంత్రులు – ఏబీ వాజ్‌పేయి, మన్మోహన్‌సింగ్
  • వృద్ధిరేటు లక్ష్యం – 8 శాతం
  • సాధించిన వృద్ధిరేటు – 7.8 శాతం
  • మొత్తం ప్రణాళిక వ్యయంలో ప్రభుత్వ రంగం వాటా – 34.8 శాతం
  • ప్రైవేట్ రంగం వాటా – 65.2 శాతం
  • ప్రభుత్వ రంగం పెట్టుబడి – రూ. 15,25,639 కోట్లు
  • ఈ ప్రణాళిక కాలంలో అమలైన ప్రభుత్వ పథకాలు
    -ప్రవాసీ బీమా యోజన
    -వందేమాతరం
    -జాతీయ పనికి ఆహార పథకం
    -జననీ సురక్ష యోజన
    -భారత్ నిర్మాణ్ యోజన
    -రాజీవ్‌గాంధీ గ్రామీణ విద్యుదీకరణ యోజన
    -జాతీయ గ్రామీణ ఆరోగ్య మిషన్
    -మహాత్మాగాంధీ జాతీయ గ్రామీణ ఉపాధి హామీ పథకం
  • ఈ ప్రణాళిక కాలంలోనే ఎస్సీ, ఎస్టీ, ఓబీసీ పిల్లల కోసం కస్తూర్బాగాంధీ బాలికల రెసిడెన్షియల్ పాఠశాలలు ప్రారంభమయ్యాయి.

పదకొండో పంచవర్ష ప్రణాళిక

  • ప్రణాళిక కాలం – 2007-12
  • నమూనా – మన్మోహన్ నమూనా (మానవీయంతో కూడుకున్న సంస్కరణలు)
  • ప్రణాళిక లక్ష్యం – శీఘ్రతర, సమ్మిళిత వృద్ధి
  • ప్రణాళిక సంఘం అధ్యక్షుడు – మన్మోహన్‌సింగ్
  • ప్రణాళిక సంఘం ఉపాధ్యక్షుడు – మాంటెక్ సింగ్ అహ్లువాలియా
  • వృద్ధి రేటు లక్ష్యం – 9 శాతం
  • సాధించిన వృద్ధిరేటు – 8 శాతం
  • ప్రభుత్వరంగం పెట్టుబడి – రూ. 36,44,718 కోట్లు
  • ఈ ప్రణాళిక కాలంలో ప్రారంభించిన పథకాలు
    -రాష్ట్రీయ్ కృషి వికాస్ యోజన
    -ఆమ్ ఆద్మీ బీమా యోజన
    -ప్రధానమంత్రి ఉద్యోగ కల్పనా పథకం
    -ప్రధానమంత్రి ఆదర్శగ్రామ్ యోజన
    -ధనలక్ష్మి
    -రాష్ట్రీయ్ స్వాస్థ్య బీమా యోజన
    -రాజీవ్‌గాంధీ గ్రామీణ్ ఎల్పీజీ వితరన్ యోజన
    -మహిళా కిసాన్ సశక్తికరణ్ పరియోజన
    -ఇందిరాగాంధీ మాతృత్వ సహ్యోగ్ యోజన

పన్నెండో పంచవర్ష ప్రణాళిక

  •  ప్రణాళిక కాలం: 2012- 2017
  • నమూనా: మన్మోహన్ నమూనా (మానవీయంతో కూడిన సంస్కరణలు)
  • ప్రణాళిక లక్ష్యం: శీఘ్రతర వృద్ధి – సుస్థిర వృద్ధి
  • ప్రణాళికా సంఘం అధ్యక్షులు: మన్మోహన్‌సింగ్, నరేంద్రమోదీ
  • ఉపాధ్యక్షుడు: మాంటెక్‌సింగ్ అహ్లువాలియా
  • వృద్ధిరేటు లక్ష్యం: 8 శాతం
  • సాధించిన వృద్ధిరేటు: 8 శాతం
  • ప్రభుత్వరంగ పెట్టుబడి: రూ.76,69,807 కోట్లు
  • ఈ ప్రణాళిక నిర్దేశిత లక్ష్యాలు
    -50 మిలియన్ల అదనపు ఉద్యోగాలను సృష్టించడం
    -శిశు మరణాల రేటును 25కు, ప్రసూతి మరణాల రేటును 1కి తగ్గించడం
    -0 నుంచి 3 ఏండ్ల వయోగ్రూప్ పిల్లల్లో పౌష్టికాహార లోపాన్ని సగానికి తగ్గించడం
    -పాఠశాల విద్య, హాజరు నిష్పత్తిలో ఉన్న లింగ, సామాజిక వ్యత్యాసాన్ని తొలగించడం
    -ఉన్నత విద్యలో ప్రవేశించే వారి సంఖ్యను పెంచడానికి 2 మిలియన్ల అదనపు సీట్లను సృష్టించడం
    -అడవుల విస్తీర్ణాన్ని ఏడాదికి 1 మిలియన్ హెక్టారు చొప్పున పెంచడం
    -నీటిపారుదల వసతులున్న భూమి వైశాల్యాన్ని 90 మిలియన్ హెక్టార్ల నుంచి 130 మిలియన్ హెక్టార్లకు పెంచడం
    -దేశంలో ఉన్న అన్ని రాష్ట్ర, జాతీయ రహదారులను ప్రణాళిక అంతానికి రెండు లైన్ల రోడ్లుగా తీర్చిదిద్దడం
    -దేశంలో 90 శాతం కుటుంబాలకు బ్యాంకింగ్ సౌకర్యాలను కల్పించడం
    -ప్రణాళిక ముగిసే నాటికి ఆధార్‌ను ఉపయోగించుకుని అన్ని ప్రధాన సంక్షేమ సంబంధ, సబ్సిడీ సంబంధ చెల్లింపులను బ్యాంకు ఖాతాలకు నేరుగా బదిలీ అయ్యేలా చూడటం

Comment here!